In sos logos de Angioy: Bessude e Cherèmule

In sos logos de Angioy Bessude e Cherèmule
by

Sighit su viàgiu in sos logos de Angioy: biddas, istradas e trettos chi ant connotu su caminu de Angioy a su tempu de su movimentu contra a sos feudatàrios e a cussu malefadadu guvernu.

Nos amus atopare in s’antigu marchesadu de “Monte Maggiore”, feu de propriedade de Antoni Manca duca de s’Asinara, in sas biddas de Bessude e Cherèmule.

Bessude aiat istranzadu pessones de importu pro custos fatos acadèssidos a sa fine de su Setighentos: su notaiu Francesco Sotgiu Satta, chi aiat iscritu su primu «Atto di concordia e di unione» “autu de unione” de sos biditzolos de su feu de su marchese Manca chi s’arrempellaiant contra cussu podèriu triuladore, s’eclesiàsticu Salvador Roig decanu turritanu, cumpàngiu de Angioy, chi aiat restauradu cun dinari suo (in su 1781) sa pala de s’artare de sa crèsia, s’abade ex gesuita e poeta Francesco Carboni, nomenadu da Angioy comente sardu «favorèvole a sa causa pro sa libertade»

In Bessude naschit puru su nòbile don Diego Marongiu, delegadu dae sas tres biddas de su marchesadu chi aiat gherradu contra a sos abusos de sos feudatàrios interessendene, comente Giovanni Maria Schintu, istudiante pro diventare dutore, chia aiat tentu unu ruolo importante de avisare a sos tiesinos de s’ispeditzione mòvida e organizada dae su conte de Moriana in su mese de santugaine de su 1800,e finas a patriotos meda chi fiant istados protagonistas coragiosos in sa rebellia famada de Tiesi in ue in medas sunt istados cundennados a mòrrere.

PROGRAMMA

A ghiare sos interessados a intro de custu caminu de’istòria in custos logos ant a èssere Antonello Nasone, Stefano A. Tedde e Giuseppina Ruggiu, s’iscuadra de s’Istitutu Bellieni chi sighit cun profetu mannu custos percusos de istòria in “Sos Logos de Angioy”.

Atopos: sa crèsia de s’edade de mesu Santu Lenardu (in ue nos amus a agatare a sas 10) e sa crèsia de su seighentos de Santu Martinu, siddadu mannu de òperas comente sa taedda de s’artare, pintada dae unu pintore chi aiat leadu alenu dae sos traballos de Baccio Gorini, s’antiga istatua de s’Assunta, tra sos pagos chi si connoscat de cussu tempus (XVI-XVII sec.).

 

Chiesa San Leonardo Bessude - Visite guidate Istituto Bellieni Sassari

Crèsia Santu Leonardo – Bessude

Parrocchiale San Martino a Bessude - Visite guidate Istituto Bellieni Sassari

Crèsia de Santu Martino – Bessude

 

Medas sunt puru sos murales: unu pro “sa rejusta”, figura nòdida chi istaiat in “sa rocca de Fùnari” e bessiat ebbia in sa note tra su 31de trìulas e su primu de austu peri sas carreras, faghinde majas a chie si siat atopaiat: sa cosa de mandigare ebbia li daiat cunsolu.

In sa “Domo de sas damas” s’at a pòdere visitare su MuMe, museu dedicadu a s’istòria de s’edade de mesu sarda e a sos bidditzolos abbandonados, sa mustra fotogràfica “Chejas”. Crèsia de Bessude”, rica meda de documentos subra sas crèsias de sa bidda, meda de sas cales no esistint prus.

Recreu pro mandigare unu mòssiu de pane cun sa preparatzione de sos “ciciones” de sìmula de Bessude organizadu dae sa Pro Loco.

Murale raffigurante la preparazione de sos ciccioneddos tipici minuscoli gnocchetti bessudesi - Visite guidate Istituto Bellieni Sassari

Murale subra sa preparatzione de sos “ciciones” de sìmula de Bessude

 

A borta de die, sighit su viàgiu a Cherèmule, atraessende sas carreras de custa bidda antiga de su marchesadu, s’at a pòdere visitare in foras sa domo in ue aiat passadu sa pitzinnia sua Brancaleone Cugusi (nàschidu in Romana in su 1903) e chi in Cherèmule aiat incomintzadu su percursu artìsticu suo, pintende sos abitantes impignados in fainas de sa fitiania;

 

Centro storico di Cheremule - Visite guidate Istituto Bellieni Sassari

Tzentru istòricu de Cherèmule

Tzentru istòricu de Cherèmule

Casa di Brancaleone Cugusi a Cheremule - Visite guidate Istituto Bellieni Sassari

Domo de Brancaleone Cugusi a Cherèmule

 

sa crèsia mazore dedicada a Santu Gabrieli in istile gòticu tardonzu, sos medas murales, e sas domitas in pedra de lava.

Congruit sa die sa vìsita a sa necròpoli de Museddu, a sa costa de su monte Cuccuruddu. Medas sunt sas domos chi bi s’agatat, sa prus caraterìstica est sa tumba de Branca, chi remunit una vinti intzisionenes picadas in sa roca, chi diant pòdere rapresentare una danza.

Parco dei petroglifi a Cheremule - Visite guidate Istituto Bellieni Sassari

Petroglifos necròpoli de Museddu

Parco dei petroglifi a Cheremule - Visite guidate Istituto Bellieni Sassari

Parcu de sos petroglifos

 

Bos isetamus su 27 de maju, a sas 10 de mangianu in antis de sa Crèsia de Santu Lenardu de Bessude. Pro chie movet dae Tàtari si partit dae su parchègiu de su tzentru Monserrat, in bia Budapest a sas 09:30

Pro informatziones e prenotatziones (20€ per òmines): 3662085483 Giuseppina; dae su lunis a su chenàbura dae sas 10 a sas 13 079230268 Maria Antonietta.

 

Share

Àteros chi ti podent interessare